Nimfa (papuga) – charakter, opieka i dieta

Nimfa to łagodna, towarzyska papuga z Australii, która żyje 15–25 lat i potrzebuje dużej klatki (minimum ok. 100 cm długości dla pary), kilku godzin lotu i kontaktu dziennie oraz zróżnicowanej diety z ziarnem, granulatem, warzywami i zieleniną. Dobrze czuje się w parze, jest spokojniejsza od wielu innych papug, ale bardzo źle znosi samotność i nudę.

Nimfa – charakter i wygląd

Nimfa (Nymphicus hollandicus), nazywana też papugą nimfą lub kakadu nimfą, jest najmniejszym przedstawicielem rodziny kakaduowatych. Mierzy ok. 30–33 cm, z czego mniej więcej połowa przypada na długi ogon, i waży zwykle 80–120 g. Wyróżnia ją ruchomy czubek na głowie oraz pomarańczowe policzki. Forma dzika jest szara, a hodowcy uzyskali wiele odmian barwnych: lutino (żółto-białe), perłowe, cynamonowe, białogłowe, srokate.

Charakter nimfy to jej największy atut. Jest zwykle spokojna, ciekawa świata, przywiązuje się do opiekuna i chętnie przebywa blisko ludzi – na ramieniu, na kolanach, na stojaku obok biurka. Mniej gryzie niż większe papugi, a jej głos jest donośniejszy niż u papużki falistej, ale znacznie cichszy niż u ar czy amazonek. Samce chętnie gwiżdżą melodie i mogą nauczyć się kilku słów; samice są zazwyczaj mniej wokalne.

Co mówi czubek nimfy?

Czubek to wskaźnik nastroju. Lekko uniesiony oznacza zainteresowanie i spokój, wyprostowany pionowo – ekscytację albo zaniepokojenie, a położony płasko przy głowie, zwłaszcza z syczeniem – złość lub strach. Warto uczyć się tych sygnałów, by rozpoznać, kiedy ptak chce kontaktu, a kiedy potrzebuje spokoju.

Jak odróżnić samca nimfy od samicy?

W odmianie szarej (dzikiej) dorosłe samce mają żółtą głowę z wyraźnymi pomarańczowymi policzkami, samice – szarą głowę i bledsze policzki oraz poprzeczne prążki na spodniej stronie ogona i piór lotnych. Różnice pojawiają się po pierwszym pierzeniu, czyli w wieku ok. 6–9 miesięcy. U wielu mutacji barwnych (np. lutino, perłowe, srokate) płeć z wyglądu bywa trudna do ustalenia – pewność daje badanie DNA z pióra lub krwi.

Czy nimfa może żyć sama?

W naturze nimfy żyją w stadach, w parach przez całe życie. Pojedyncza nimfa w domu może być szczęśliwa tylko wtedy, gdy opiekun spędza z nią naprawdę dużo czasu – kilka godzin dziennie. Przy pracy poza domem dużo lepszym rozwiązaniem jest para. Dwa ptaki nadal mogą być oswojone i ufne wobec człowieka, a jednocześnie mają towarzystwo, gdy nikogo nie ma w domu. Samotna, znudzona nimfa częściej krzyczy przywołująco, wyskubuje pióra i wykazuje zachowania lękowe.

Jaka klatka dla nimfy?

Nimfa jest silnym lotnikiem z długim ogonem, więc potrzebuje klatki, w której może rozłożyć skrzydła i swobodnie przeskakiwać między żerdkami bez obijania ogona. Dla jednego ptaka minimum to ok. 80 × 50 × 80 cm, dla pary co najmniej ok. 100–120 cm długości. Odstęp prętów to ok. 1,5–2 cm. Najlepsza jest klatka prostokątna, z poziomymi prętami na części ścian, co ułatwia wspinanie. Woliera wewnętrzna to rozwiązanie idealne.

Wyposażenie klatki:

• żerdki z naturalnych gałęzi (np. leszczyny, wierzby, drzew owocowych) o średnicy ok. 1,5–2,5 cm,
• osobne miseczki na ziarno, granulat, świeże jedzenie i wodę,
• sepia lub kostka mineralna,
• zabawki do niszczenia: drewniane, z liny, z papieru, kartonowe pudełka do rozdrabniania,
• huśtawka i drabinka.

Klatkę ustaw w miejscu, gdzie toczy się życie domowe, ale nie w przejściu, przeciągu ani w kuchni. Nimfy są wrażliwe na opary z przegrzanych naczyń z powłoką teflonową, dym papierosowy, odświeżacze powietrza i aerozole.

Nocne przerażenie – czym jest i jak mu zapobiegać?

Nimfy są wyjątkowo podatne na tzw. nocne paniki (ang. night frights): nagły hałas, światło samochodu czy ruch za oknem budzi ptaka, który w ciemności zaczyna gwałtownie trzepotać skrzydłami i obija się o pręty. Bywa to przyczyną złamań piór i zranień. Pomaga mała lampka nocna przy klatce, przykrycie tylko części klatki oraz unikanie gwałtownego wyłączania wszystkich świateł. Zapewnij ptakom ok. 10–12 godzin nocnego odpoczynku w spokojnym miejscu.

Czym karmić nimfę?

W naturze nimfy zjadają głównie nasiona traw i roślin zielnych, które zbierają z ziemi. Dieta oparta wyłącznie na suchej mieszance ze słonecznikiem prowadzi jednak u ptaków domowych do otłuszczenia wątroby, niedoborów witaminy A i problemów z upierzeniem. Dobra dieta nimfy to:

Element	Udział / częstotliwość	Przykłady
Mieszanka nasion dla nimf	ok. połowa diety, ok. 1–2 łyżki dziennie na ptaka	proso, kanar, owies, niewielki dodatek słonecznika i krokosza
Granulat dla średnich papug	stopniowo jako uzupełnienie	pełnoporcjowy, bez sztucznych barwników
Warzywa i zielenina	codziennie	marchew, papryka, brokuł, dynia, cukinia, natka pietruszki, jarmuż, mniszek
Kiełki i ziarno moczone	kilka razy w tygodniu	kiełkowane proso, pszenica, soczewica
Owoce	kilka razy w tygodniu, małe porcje	jabłko bez pestek, gruszka, granat, jagody
Kolby prosa	okazjonalnie	nagroda przy treningu

Nimfy bywają nieufne wobec nowego jedzenia. Pomocne jest jedzenie „razem” – ptaki chętniej próbują tego, co widzą na talerzu opiekuna (oczywiście w wersji bez soli i przypraw). Podawaj warzywa codziennie w różnych formach: w kawałkach, startych, przypiętych do prętów, zawieszonych na szpikulcu.

Nigdy nie podawaj nimfie awokado, czekolady, kofeiny, alkoholu, cebuli, czosnku, pestek owoców pestkowych ani słonych przekąsek. W razie podejrzenia zatrucia od razu skontaktuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się ptakami.

Ile czasu nimfa musi spędzać poza klatką?

Codziennie, najlepiej kilka godzin. Pokój musi być zabezpieczony: zamknięte okna, zasłonięte szyby i lustra, wyłączony wentylator, schowane kable i trujące rośliny (wiele z nich jest groźnych także dla kotów – zob. czego kot nie może jeść), brak dostępu do kotów i psów. Dobrym pomysłem jest stojak lub „plac zabaw” dla papug, na którym ptak może przebywać blisko domowników. Nimfy dobrze reagują na trening z nagrodą – w krótkich sesjach można je nauczyć wchodzenia na rękę, przylatywania na zawołanie czy wchodzenia do transportera, co ułatwia wizyty u weterynarza.

Pielęgnacja nimfy

Nimfy wytwarzają tzw. pył pudrowy – drobny proszek, który chroni pióra. To naturalne, ale osoby z alergią mogą to odczuwać, a meble w pobliżu klatki szybciej się kurzą. Pomaga regularne sprzątanie, wietrzenie i częsta kąpiel ptaków: wanienka lub delikatne zraszanie letnią wodą ze spryskiwacza, jeśli ptak to lubi. Pazury i dziób ścierają się na naturalnych żerdkach; jeśli przerastają, ich korekta należy do lekarza weterynarii.

Pierzenie następuje zwykle raz lub dwa razy w roku i trwa kilka tygodni. W tym czasie ptak może być bardziej drażliwy i potrzebuje urozmaiconej diety.

Kiedy nimfa jest chora?

Do weterynarza ptasiego trzeba się udać pilnie, gdy nimfa jest nastroszona i senna w ciągu dnia, siedzi na dnie klatki, nie je, ciężko oddycha z poruszaniem ogona, ma zmienione odchody, wyciek z nozdrzy, zaklejone oczy lub nagle traci pióra. Samice bywają narażone na problemy z nadmiernym znoszeniem jaj i zatrzymaniem jaja – jeśli samica napina się, siedzi na dnie i ma powiększony brzuch, sytuacja wymaga natychmiastowej pomocy.

Czy nimfa to dobra papuga na początek?

Tak, pod warunkiem że jesteś gotowy na zobowiązanie na kilkanaście, a nawet ponad 20 lat, większą klatkę i codzienny czas dla ptaka. Dla osób, które chcą zacząć od mniejszych wymagań, alternatywą jest papużka falista. Więcej porad o ptakach znajdziesz w kategorii ptaki, a jeżeli w domu mieszka też kot, przeczytaj, jak urządzić mu przestrzeń tak, by miał własne miejsca do zabawy i odpoczynku z dala od ptaków.