Świnka morska – opieka, dieta i klatka. Poradnik

Świnka morska potrzebuje towarzystwa innej świnki, przestronnej zagrody o powierzchni co najmniej 1 m² dla pary, siana bez ograniczeń oraz codziennej porcji świeżych warzyw. Kluczowa jest witamina C – świnki, podobnie jak ludzie, nie potrafią jej wytwarzać i muszą dostawać ją z pożywieniem. Przy dobrej opiece żyją 5–8 lat.

Świnka morska – podstawowe informacje

Świnka morska (kawia domowa) pochodzi od dzikich kawii z Ameryki Południowej, gdzie zamieszkuje trawiaste tereny Andów. Z morzem nie ma nic wspólnego – nazwa prawdopodobnie wzięła się stąd, że do Europy przywożono ją statkami „zza morza”. Dorosła świnka waży zwykle 700–1200 g (samce są cięższe od samic) i mierzy 20–25 cm.

To zwierzę towarzyskie, gadatliwe i łagodne. Świnki porozumiewają się całym repertuarem dźwięków: radosnym piszczeniem na widok opiekuna z warzywami, mruczeniem, terkotaniem, a w razie niepokoju – szczękaniem zębami. Są aktywne w ciągu dnia z krótkimi drzemkami, więc dobrze wpasowują się w rytm domu. Nie wspinają się i nie skaczą wysoko, za to chętnie biegają, zwłaszcza po bezpiecznym wybiegu.

Wśród popularnych odmian są świnki krótkowłose (gładkowłose), rozetkowe (abisyńskie), długowłose, np. peruwiańskie czy shelty, a także teddy i rexy o szorstkiej, gęstej sierści. Odmiana wpływa głównie na pielęgnację – potrzeby żywieniowe i socjalne są takie same.

Jaka klatka dla świnki morskiej?

Sklepowe klatki o długości 60–80 cm są dla świnek zbyt małe. Zalecana minimalna powierzchnia dla dwóch zwierząt to około 1 m², a dla każdej kolejnej świnki warto dodać co najmniej 0,25–0,3 m². Liczy się przede wszystkim powierzchnia podłogi, nie wysokość – świnka i tak nie wykorzysta pięter. Dobrym rozwiązaniem są otwarte zagrody z siatki lub płyt, kojce modułowe albo samodzielnie zbudowane „klatki C&C” z kratek i plastikowej wanienki.

Zagrodę ustaw w jasnym, ale nienasłonecznionym miejscu, bez przeciągów, z dala od kaloryfera i głośnego sprzętu. Świnki najlepiej czują się w temperaturze ok. 18–24°C. Powyżej 26–28°C grozi im przegrzanie, a na balkonie w lecie mogą dostać udaru cieplnego w ciągu kilkudziesięciu minut.

Wyposażenie zagrody:

• co najmniej jeden domek na każdą świnkę – świnki unikają konfliktów, gdy każda ma własne schronienie,
• paśnik i dodatkowa garść siana luzem w kilku miejscach,
• poidło z kulką lub ciężka ceramiczna miska,
• miski na warzywa i granulat, których nie da się przewrócić,
• podłoże: pellet drzewny lub papierowy, wióry bezpyłowe albo polarowe podkłady z warstwą chłonną – unikaj trocin z drzew iglastych o intensywnym zapachu oraz kociego żwirku.

Prętowa podłoga i kółko do biegania to akcesoria, które świnkom szkodzą – pierwsze sprzyja otarciom łap, drugie urazom kręgosłupa. Kółka są przeznaczone dla zwierząt takich jak chomik, nie dla kawii.

Czym karmić świnkę morską?

Świnka jest roślinożercą o przewodzie pokarmowym przystosowanym do niemal stałego jedzenia ubogiej, włóknistej paszy. Dlatego siano musi być dostępne przez całą dobę – to ono ściera stale rosnące zęby i zapewnia prawidłową pracę jelit. Drugim filarem są świeże warzywa i zielenina, a granulat pełni rolę uzupełnienia.

Element diety	Jak często	Przykłady i uwagi
Siano	bez ograniczeń	łąkowe, z traw; wymieniane codziennie
Warzywa i zielenina	codziennie, ok. 1 szklanka na świnkę	papryka, sałata rzymska, natka pietruszki, ogórek, cykoria, koper
Granulat dla świnek	codziennie, ok. 1 łyżka stołowa na świnkę	jednorodny, bogaty we włókno, z dodatkiem witaminy C
Trawa i zioła	latem, codziennie po stopniowym wprowadzeniu	mniszek, babka, krwawnik – z dala od dróg i oprysków
Owoce	1–2 razy w tygodniu, mały kawałek	jabłko bez pestek, borówki, kiwi – dużo cukru

Witamina C – dlaczego jest tak ważna?

Świnki morskie nie syntetyzują witaminy C, a jej niedobór prowadzi do szkorbutu: zwierzę staje się osowiałe, niechętnie się porusza, ma obolałe stawy, krwawiące dziąsła, gorszą sierść i słabszą odporność. Najprostszy sposób, by tego uniknąć, to codzienne podawanie warzyw bogatych w tę witaminę. Rekordzistką jest papryka (szczególnie czerwona), dobre źródła to także natka pietruszki, jarmuż i brokuł (te dwa ostatnie w małych ilościach, bo mogą wzdymać). Witamina C w granulacie stopniowo traci aktywność po otwarciu opakowania, dlatego karmę warto kupować w mniejszych paczkach. O ewentualnej suplementacji, np. przy chorobie, decyduje lekarz weterynarii.

Czego świnka morska nie może jeść?

Świnkom nie podaje się: pieczywa, płatków i słodyczy, nabiału, mięsa, cebuli, czosnku i pora, ziemniaków, awokado, rabarbaru, grzybów, surowej fasoli ani orzechów. Mieszanki z ziarnami, nasionami i kolorowymi chrupkami są kaloryczne i sprzyjają otyłości oraz problemom z zębami. Sałatę lodową lepiej zastąpić odmianami o ciemniejszych liściach, a kapusty podawać ostrożnie. Nowe warzywa wprowadzaj pojedynczo, przez kilka dni w niewielkich porcjach.

Czy świnka morska może być sama?

Nie powinna. Świnki morskie są zwierzętami ściśle stadnymi, a samotność jest dla nich źródłem przewlekłego stresu. W niektórych krajach europejskich, np. w Szwajcarii, przepisy wprost zabraniają trzymania pojedynczej świnki. Dobre zestawienia to dwie samice, wykastrowany samiec z jedną lub kilkoma samicami albo – przy dobrze dobranych charakterach i dużej przestrzeni – dwa samce.

Królik nie jest odpowiednim towarzyszem dla świnki. Ma inną dietę, inny język ciała, potrafi świnkę zranić, a do tego może być nosicielem bakterii Bordetella bronchiseptica, które u świnek wywołują groźne infekcje dróg oddechowych. Szczegółowo o potrzebach królików piszemy w poradniku królik miniaturka – opieka.

Rozmnażanie świnek warto zostawić hodowcom. Ciąża trwa około 9–10 tygodni, a samica, która pierwszy raz zachodzi w ciążę po ukończeniu mniej więcej 6–7 miesięcy, jest narażona na poważne komplikacje przy porodzie.

Jak oswoić świnkę morską?

Nowa świnka przez pierwsze dni zwykle chowa się w domku i zastyga na każdy dźwięk – to naturalne. Pozwól jej poznać otoczenie, mów spokojnie, podawaj warzywa z ręki. Z czasem zacznie wychodzić na Twój widok i „witać się” piskiem. Podnosząc świnkę, jedną dłonią obejmij klatkę piersiową, drugą podtrzymaj tył ciała – zwierzę musi czuć stabilne podparcie. Świnki często wyrywają się przy odkładaniu na ziemię, a upadek nawet z niewielkiej wysokości może skończyć się złamaniem.

Codzienny wybieg na podłodze to dobra okazja do ruchu i kontaktu. Zadowolona świnka potrafi podskakiwać w miejscu z charakterystycznym wierzganiem – to tzw. popcorning, typowy zwłaszcza dla młodych zwierząt.

Pielęgnacja świnki morskiej

Świnki krótkowłose wystarczy przeczesać raz w tygodniu, długowłose wymagają szczotkowania codziennie lub co dwa dni, a sierść w okolicy zadu często trzeba skracać, by się nie brudziła. Pazury skraca się co 4–6 tygodni. U samców warto co jakiś czas sprawdzić okolicę gruczołu w pobliżu ogona i fałd okołoodbytowy – u starszych osobników może zbierać się tam zalegająca wydzielina.

Zagroda wymaga codziennego usuwania mokrego podłoża i resztek warzyw, a gruntownego sprzątania raz w tygodniu. Kąpiele są potrzebne tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. przy silnym zabrudzeniu.

Objawy choroby – kiedy do weterynarza?

Świnki długo maskują chorobę, dlatego warto je regularnie ważyć na wadze kuchennej, np. raz w tygodniu. Spadek masy o kilkadziesiąt gramów bez wyraźnej przyczyny bywa pierwszym sygnałem problemu. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli zauważysz:

• brak apetytu lub brak bobków dłużej niż kilka godzin,
• ślinienie się, wypadanie jedzenia z pyszczka, przerośnięte zęby,
• kichanie, wyciek z nosa, świszczący oddech,
• łysienie, intensywne drapanie się, strupy – częste przy pasożytach skóry,
• apatię, zjeżoną sierść, siedzenie w kącie.

Przy wyborze lecznicy szukaj lekarza z doświadczeniem w leczeniu zwierząt egzotycznych – wiele leków bezpiecznych dla psów i kotów jest dla świnek groźnych.

Co kupić na start?

Przed przyjazdem świnek przygotuj zagrodę lub dużą klatkę, domki dla każdej z nich, paśnik, poidło, miski, podłoże, zapas siana, granulat dla świnek morskich, szczotkę i cążki do pazurów oraz transporter. Przydadzą się tunele, kartony i miękkie posłanka – zasady doboru materiałów opisujemy w artykule jak wybrać legowisko. Pozostałe poradniki o małych zwierzętach znajdziesz w kategorii gryzonie i króliki.