Chomik – klatka, dieta i opieka krok po kroku

Chomik to samotnik o nocnym trybie życia, który potrzebuje dużej klatki lub terrarium (minimum ok. 100 × 50 cm powierzchni dna), grubej warstwy podłoża do kopania, kołowrotka o odpowiedniej średnicy i zróżnicowanej diety z mieszanki ziaren, warzyw oraz odrobiny białka. Żyje zwykle 2–3 lata, a dobrze urządzone mieszkanie ma ogromny wpływ na jego zdrowie i zachowanie.

Jakie są rodzaje chomików?

W domach najczęściej spotyka się kilka gatunków, które różnią się wielkością, temperamentem i wymaganiami. Wybór gatunku warto przemyśleć jeszcze przed zakupem wyposażenia.

Gatunek	Długość ciała	Waga	Charakter
Chomik syryjski (złocisty)	13–18 cm	ok. 100–180 g	największy, zwykle najłatwiejszy do oswojenia; bezwzględny samotnik
Chomik dżungarski	7–10 cm	ok. 25–50 g	ruchliwy, ciekawski; zimą może jaśnieć futro
Chomik Campbella	7–10 cm	ok. 25–50 g	podobny do dżungarskiego, bywa bardziej płochliwy
Chomik Roborowskiego	4,5–5 cm	ok. 20–25 g	najmniejszy i najszybszy; raczej do obserwowania niż brania na ręce
Chomik chiński	8–12 cm	ok. 30–45 g	smukły, z dłuższym ogonkiem; dobrze się wspina

Dla osoby, która chce chomika oswoić i od czasu do czasu wziąć na rękę, najczęściej poleca się chomika syryjskiego. Gatunki karłowate są równie ciekawe, ale szybkie i drobne, co utrudnia bezpieczny kontakt, zwłaszcza dzieciom.

Czy chomik może mieszkać z drugim chomikiem?

Chomik syryjski – nigdy. Dorosłe osobniki tego gatunku są skrajnie terytorialne i walczą ze sobą do poważnych ran. Chomiki karłowate bywają sprzedawane w parach, ale nawet zwierzęta wychowane razem mogą nagle zacząć się atakować, a konflikt często kończy się dramatycznie. Dlatego bezpieczną zasadą jest: jeden chomik – jedna klatka. Chomik nie odczuwa samotności tak jak zwierzęta stadne, np. świnka morska; dla niego bliskość innego osobnika oznacza raczej stres.

Jaka klatka dla chomika?

To najczęściej popełniany błąd: małe, kolorowe klatki z rurkami i piętrami wyglądają atrakcyjnie, ale dla chomika są za ciasne. Chomik w naturze pokonuje w nocy znaczne odległości w poszukiwaniu pożywienia, a w niewielkiej przestrzeni zaczyna przejawiać zachowania stereotypowe – gryzie pręty, kręci się w kółko, wspina po ściankach.

Jako rozsądne minimum przyjmuje się ok. 100 × 50 cm powierzchni dna dla chomika syryjskiego i nieco mniej, ok. 80 × 50 cm, dla gatunków karłowatych – choć większa przestrzeń zawsze jest lepsza. Sprawdzają się:

• terraria i akwaria przerobione na chomikarium z wentylowaną pokrywą siatkową,
• klatki z wysoką plastikową wanną (min. 20–30 cm), która pomieści grubą warstwę ściółki,
• drewniane chomikaria z przednią szybą.

W klatkach prętowych odstęp między prętami nie powinien przekraczać ok. 1 cm dla syryjczyka, a dla małych gatunków ok. 0,7 cm – inaczej zwierzę może się przecisnąć lub zaklinować. Klatkę ustaw z dala od okna, kaloryfera, telewizora i głośników; chomiki są wrażliwe na hałas i ultradźwięki. Najlepsza temperatura to ok. 18–24°C – w chłodzie poniżej ok. 10°C chomik może zapaść w odrętwienie, które bywa groźne dla jego zdrowia.

Ile podłoża dać chomikowi?

Chomiki kopią nory, więc podłoże powinno mieć grubość co najmniej 20 cm, przynajmniej w części klatki. Dobrze sprawdza się mieszanka bezpyłowej ściółki papierowej lub z konopi z dodatkiem siana, które stabilizuje tunele. Unikaj waty i „puchu” do gniazd z włókien syntetycznych – nitki mogą owinąć się wokół łapek lub zostać połknięte. Na gniazdo chomik chętnie wykorzysta podarte, niezadrukowane chusteczki papierowe.

Kołowrotek – jaka średnica?

Kołowrotek jest dla chomika niezbędny, ale musi mieć pełną, gładką powierzchnię biegową (bez szczebli, w które wpadają łapki) i odpowiednią średnicę, by zwierzę biegało z prostym grzbietem. Dla chomika syryjskiego to zwykle min. 28–30 cm, dla gatunków karłowatych ok. 20–25 cm. Jeśli chomik wygina kręgosłup w łuk, kołowrotek jest za mały. Kule do biegania po mieszkaniu nie są dobrym pomysłem – ograniczają wentylację i orientację, a zwierzę nie może z nich wyjść, gdy jest zmęczone.

Co jeszcze w klatce?

• domek z kilkoma wejściami lub wielokomorowy – chomik lubi oddzielne miejsce na sen i spiżarnię,
• piasek dla szynszyli lub chomików (nie pył) w miseczce – służy do kąpieli piaskowych, a u wielu chomików także jako toaleta,
• ciężka miseczka na karmę i poidło lub mała miska z wodą,
• korzenie, tunele z korka, gałązki drzew owocowych do gryzienia.

Czym karmić chomika?

Chomik jest wszystkożercą, choć w jego diecie dominują nasiona i rośliny. Podstawą jest dobra mieszanka dla chomików z różnych ziaren i nasion, z umiarkowaną ilością słonecznika (jest tłusty). Gatunki karłowate potrzebują mieszanek z mniejszą ilością cukrów i owoców suszonych, bo są podatne na cukrzycę – szczególnie chomiki Campbella i ich mieszańce. Dzienna porcja to zwykle około 1–2 łyżeczek dla małych gatunków i ok. 1 łyżki dla syryjczyka. Nie przejmuj się, że miska szybko pustoszeje – chomik przenosi jedzenie w torbach policzkowych i chowa je w spiżarni.

Uzupełnieniem diety są:

• świeże warzywa i zioła – kawałek ogórka, cukinii, papryki, brokułu, marchwi, listek sałaty, natka pietruszki, koperek; podawane w małych porcjach, by nie gniły w zapasach,
• białko zwierzęce 1–2 razy w tygodniu – kawałeczek ugotowanego jajka, gotowanego kurczaka bez przypraw lub suszone owady,
• owoce tylko okazjonalnie i w małej ilości, a dla chomików karłowatych najlepiej wcale.

Chomikowi nie podaje się: cytrusów, cebuli, czosnku, surowej fasoli, ziemniaków, migdałów (zwłaszcza gorzkich), czekolady, słodyczy, solonych przekąsek, przetworzonego jedzenia z ludzkiego stołu, a także lepkich produktów, które mogą zalepić torby policzkowe. Kolby zbożowe sklejane miodem lepiej traktować jako sporadyczny przysmak.

Jak oswoić chomika?

Przez pierwsze kilka dni po przyjeździe pozwól chomikowi spokojnie urządzić się w nowym miejscu – nie przestawiaj klatki i nie próbuj go łapać. Potem zacznij od rozmowy przy klatce wieczorem, gdy zwierzę i tak jest aktywne, i podawania smakołyków z ręki. Z czasem chomik sam zacznie wchodzić na otwartą dłoń położoną na podłożu. Nigdy nie budź go siłą w ciągu dnia – wybudzony chomik jest zestresowany i może ugryźć, co nie świadczy o „złym charakterze”.

Chomika najlepiej trzymać nisko, nad stołem lub podłogą, bo potrafi nagle zeskoczyć z dłoni. Zabawę na wybiegu urządzaj w zamkniętej przestrzeni, np. w dużym kartonie lub specjalnym kojcu – chomik zaginiony w mieszkaniu potrafi schować się w meblach na wiele dni.

Pielęgnacja i sprzątanie

Chomik myje się sam i nie wymaga kąpieli w wodzie – kąpiel może go wychłodzić. Zamiast niej podaje się piasek. Chomiki długowłose odmiany syryjskiej warto delikatnie przeczesywać miękką szczoteczką. Pazury zwykle ścierają się same, zwłaszcza gdy w klatce są kamienie lub korzenie.

Codziennie usuwaj resztki świeżego jedzenia, raz na kilka dni wymieniaj zabrudzony piasek i mokre miejsca. Nie rób generalnych porządków zbyt często – całkowita wymiana ściółki i likwidacja spiżarni to dla chomika ogromny stres. Wystarczy wymieniać część podłoża co 2–4 tygodnie, zostawiając fragment znajomego materiału.

Niepokojące objawy – kiedy do weterynarza?

Chomiki starzeją się szybko, a choroby postępują u nich gwałtownie. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się małymi ssakami, jeśli zauważysz: mokry, zabrudzony ogon i biegunkę (tzw. mokry ogon to stan zagrażający życiu), brak apetytu, utratę masy ciała, przerośnięte zęby, guzy, łysienie, wyciek z oczu lub nosa, utykanie albo apatię. Chomiki szczepień nie wymagają, ale warto mieć namierzoną lecznicę jeszcze zanim zwierzę zachoruje.

Wyprawka dla chomika

Lista na start: duża klatka lub chomikarium, ok. 20 cm podłoża i siano, domek, kołowrotek o pełnej powierzchni i odpowiedniej średnicy, piasek z miseczką, miska i poidło, mieszanka karmy dla właściwego gatunku, gryzaki oraz transporter. Jeśli zastanawiasz się, czy lepszy będzie chomik, czy może większe zwierzę, porównaj potrzeby w naszych poradnikach o króliku miniaturce i śwince morskiej albo przejrzyj całą kategorię gryzonie i króliki.