Owczarek niemiecki – charakter, wychowanie i żywienie

Owczarek niemiecki to wszechstronny pies pracujący – inteligentny, czujny i bardzo oddany swojemu przewodnikowi. Wzorzec FCI określa wysokość psów na 60–65 cm, a suk na 55–60 cm, przy masie odpowiednio 30–40 kg i 22–32 kg. Najlepiej czuje się u aktywnego opiekuna, który zapewni mu codzienny trening, jasne zasady i dużo wspólnego czasu.

Jak powstała rasa owczarek niemiecki?

Historia rasy zaczyna się w 1899 roku, kiedy kapitan kawalerii Max von Stephanitz zarejestrował psa o imieniu Horand von Grafrath jako pierwszego owczarka niemieckiego i założył klub rasy. Celem było stworzenie psa pasterskiego, który łączy sprawność fizyczną, inteligencję i chęć pracy. Gdy pasterstwo zaczęło tracić znaczenie, owczarek szybko znalazł nowe zajęcia: w policji, wojsku, ratownictwie, jako pies przewodnik i tropiciel.

Dziś rasa należy do grupy 1 FCI (psy pasterskie i zaganiające), a jej wzorzec prowadzi Niemcy. Od samego początku nacisk kładziono na użytkowość – dlatego psy hodowlane w Niemczech muszą zdawać egzaminy z pracy i mieć ocenione stawy.

Ile waży i jak duży jest owczarek niemiecki?

Owczarek to pies średniej wielkości, nieco wydłużony, mocny, ale nie masywny. Wzorzec podaje:

Parametr	Psy	Suki
Wysokość w kłębie	60–65 cm	55–60 cm
Masa ciała	30–40 kg	22–32 kg
Długość tułowia względem wysokości w kłębie	dłuższy o ok. 10–17%	dłuższy o ok. 10–17%

Szczenię owczarka rośnie bardzo szybko: w wieku około 6 miesięcy osiąga zwykle dwie trzecie lub więcej docelowej wysokości. To właśnie ten okres najintensywniejszego wzrostu wymaga szczególnej uwagi przy żywieniu i dawkowaniu ruchu.

Psy znacznie większe, „olbrzymie” owczarki reklamowane czasem jako wyjątkowe, nie są zgodne ze wzorcem. Nadmierna masa nie świadczy o jakości – obciąża stawy i skraca życie.

Odmiany i umaszczenie

FCI uznaje dwie odmiany szaty: krótkowłosą (z gęstym włosem okrywowym i podszerstkiem) oraz długowłosą z podszerstkiem. Dopuszczalne kolory to czarny z podpalaniem rdzawym, brązowym, żółtym aż do jasnoszarego, jednolicie czarny oraz szary w odcieniach (tzw. wilczasty). Białe owczarki nie są uznawane w ramach tej rasy – w FCI funkcjonuje osobna rasa, owczarek szwajcarski biały.

Jaki charakter ma owczarek niemiecki?

Wzorzec wymaga, by owczarek był zrównoważony, pewny siebie, nerwowo stabilny, czujny i łatwy do prowadzenia. Pies powinien być odważny, ale nie agresywny bez powodu. W praktyce to rasa, która:

• silnie wiąże się z przewodnikiem i chce mu towarzyszyć,
• jest nieufna wobec obcych, ale nie powinna być lękliwa,
• ma wyraźny instynkt stróżujący i chętnie pilnuje terenu,
• uczy się błyskawicznie – zarówno tego, czego ją uczymy, jak i złych nawyków.

Między liniami hodowlanymi są różnice. Linie wystawowe są zwykle spokojniejsze i bardziej ułożone, linie użytkowe (robocze) mają wyższy popęd do pracy i potrzebują doświadczonego przewodnika. Wybierając szczenię, warto szczerze określić, ile czasu i energii możemy poświęcić psu.

Jak wychować owczarka niemieckiego?

Wychowanie owczarka zaczyna się w dniu, w którym szczeniak przekracza próg domu. To pies, który potrzebuje przewidywalnych zasad i przewodnika, któremu ufa – nie surowości. Metody oparte na nagradzaniu sprawdzają się u tej rasy znakomicie, bo owczarek jest silnie zmotywowany zabawą, szarpakiem i smakołykiem.

Socjalizacja

Między 3. a 14. tygodniem życia szczenię najłatwiej oswaja się z nowymi bodźcami. Warto w tym czasie spokojnie pokazywać mu różnych ludzi, dzieci, psy, środki transportu, odgłosy miasta i nowe podłoża. Owczarek, który nie przeszedł socjalizacji, może w dorosłości reagować nadmierną podejrzliwością lub lękiem, a to u dużego, silnego psa poważny problem.

Najważniejsze umiejętności

1. Pewne przywołanie – ćwiczone od pierwszych dni, w coraz trudniejszych warunkach.
2. Chodzenie na luźnej smyczy – rosnący owczarek ma dużo siły, więc warto zadbać o dobrze dopasowane szelki lub obrożę.
3. Spokój w domu – nauka odpoczynku na legowisku i wyciszania się po zabawie.
4. Zostawanie w samotności – stopniowo, od kilku minut.
5. Komendy „zostaw” i „puść”, przydatne przy psie o silnym instynkcie łupu.

Dobrym pomysłem jest szkoła dla psów, a później sport: obedience, tropienie, nosework, agility (dla dorosłego psa) czy sporty użytkowe. Owczarek, który ma pracę, jest spokojniejszy i bardziej zrównoważony w domu.

Ile ruchu potrzebuje owczarek?

Dorosły owczarek potrzebuje około 2 godzin aktywności dziennie, przy czym liczy się nie tylko dystans, ale i jakość zajęć. Spacer z elementami treningu, szukania i zabawy zmęczy go bardziej niż monotonny marsz. Pies, który się nudzi, często sam znajduje sobie zajęcie – kopie, niszczy, nadmiernie szczeka lub obsesyjnie pilnuje ogrodzenia.

Szczenię i młody pies do około 18. miesiąca życia nie powinien biegać przy rowerze ani wykonywać wysokich skoków. Rosnące stawy są wrażliwe na przeciążenia.

Czym karmić owczarka niemieckiego?

Owczarek potrzebuje zbilansowanej, pełnoporcjowej diety dopasowanej do wieku, aktywności i wrażliwości przewodu pokarmowego – część psów tej rasy ma delikatne trawienie. Dobór między karmą suchą, mokrą a BARF-em omawiamy w artykule jak wybrać karmę dla psa, a orientacyjną porcję obliczysz w kalkulatorze karmy.

• Szczenię: karma dla szczeniąt dużych ras, z kontrolowanym poziomem wapnia i energii. Zbyt szybki wzrost zwiększa ryzyko problemów ze stawami. Więcej o tym w poradniku o karmie dla szczeniaka.
• Dorosły pies: dwa posiłki dziennie, porcja zależna od aktywności – pies pracujący potrzebuje wyraźnie więcej energii niż pies kanapowy.
• Senior: niższa kaloryczność, dobrej jakości białko, wsparcie stawów.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka nie karm owczarka tuż przed intensywnym wysiłkiem ani bezpośrednio po nim. Zachowaj co najmniej godzinę przerwy, dziel rację na dwa posiłki i ogranicz łapczywe jedzenie miską spowalniającą. Rozdęty brzuch, niepokój, ślinienie się i nieudane próby wymiotów to stan nagły – trzeba natychmiast jechać do lekarza weterynarii.

Jak pielęgnować sierść owczarka?

Obie odmiany mają gęsty podszerstek i linieją przez cały rok, a dwa razy w roku – bardzo intensywnie. Odmiana krótkowłosa wymaga szczotkowania 2–3 razy w tygodniu, długowłosa – częściej, z dokładnym rozczesywaniem za uszami, na portkach i ogonie. W okresie linienia przyda się zgrzebło i narzędzie do usuwania podszerstka.

Owczarka nie trzeba często kąpać – zwykle wystarczy kilka razy w roku. Nie należy go też golić, bo podszerstek chroni zarówno przed zimnem, jak i przegrzaniem. Uszy kontroluje się raz w tygodniu, a pazury skraca w razie potrzeby. Jeśli kąpiel jest konieczna, dokładnie spłucz szampon i wysusz podszerstek aż do skóry – praktyczne wskazówki znajdziesz w poradniku jak kąpać psa. Po spacerach w lesie i na łąkach przeglądaj sierść pod kątem pasożytów; o skutecznej ochronie piszemy w tekście o kleszczach i pchłach u psa.

Na co chorują owczarki niemieckie?

Najważniejsze predyspozycje zdrowotne rasy to:

• dysplazja stawów biodrowych i łokciowych – podstawowe badanie psów hodowlanych;
• mielopatia zwyrodnieniowa (DM) – postępujący niedowład tylnych łap u starszych psów; dostępny jest test DNA;
• skręt żołądka – stan zagrożenia życia;
• zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki – objawia się chudnięciem mimo apetytu i obfitymi, tłustymi kałami;
• alergie i choroby skóry, a także przetoki okołoodbytowe.

Każdy niepokojący objaw – kulawizna, chwiejny chód, przewlekła biegunka, chudnięcie – wymaga konsultacji z lekarzem weterynarii.

Czy owczarek niemiecki jest dla każdego?

Nie. To wspaniały pies dla osoby lub rodziny, która lubi trenować, spędzać czas na zewnątrz i jest gotowa konsekwentnie prowadzić psa przez lata. Dla zupełnie początkującego opiekuna może być wymagający, zwłaszcza jeśli wybierze psa z linii użytkowej. Przy dobrej socjalizacji owczarek świetnie dogaduje się z dziećmi, ale ze względu na siłę i temperament wymaga nadzoru dorosłych podczas zabaw.